Ayşegül Kahvecioğlu / Mithat Yurdakul – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan emekli maaşı reformuna dair detaylar gün ışığına çıktı. Yeni hazırlanan planda, emekli aylıklarında iki aşamalı bir süreç izlenecek; ilk olarak en düşük aylıklarda artış sağlanacak, sonrasında ise refah payı uygulaması devreye alınacak. İleri yaştaki emekliler artan oranlarda refah payı alırken, tüm emekliler bu ek ödemeden belirli bir oranda yararlanacak. Ayrıca reform kapsamındaki “Vatandaşlık Maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) de hayata geçirilecek.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “2027 bütçesinde emeklilerimizin durumunu daha da iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz” açıklamasıyla belirtilen değişiklikler için hazırlıklar hız kazandı. Edinilen bilgilere göre ilk adım, en düşük emekli aylıklarının gözden geçirilmesi olacak. Gelecek ocak ayında hesaplanacak enflasyon farkına ilave olarak, geçmişte olduğu gibi taban aylıklar yukarı çekilecek. Şu anda Hazine desteğiyle yasal çerçeve içinde tamamlanan en düşük emekli maaşı, en son 5,1 milyon kişiyi kapsayacak şekilde 20 bin TL’den 23 bin 552 TL’ye çıkarılmıştı.
Yaş ve bölgesel kriterler
Maaş düzenlemesinin ikinci etabı ise refah payı üzerine inşa edilecek. En düşük aylıklarda belirli bir alt sınır belirlendikten sonra, emeklilerin gelirlerine refah payı eklenecek. Bu payın oranları emeklilere farklı şekillerde yansıtılacak; özellikle çalışma hayatına geri dönmesi zor olan 65 yaş ve üstündeki bireylere daha yüksek oranda refah payı verilmesi planlanıyor. Yüksek oranlı bu grubun yaş sınırının 60’a düşürülmesi ihtimali de seçenekler arasında yer alıyor. Ancak yaş aralığına bakılmaksızın, istisnasız tüm emekliler belirli bir düzeyde refah payından faydalanacak. Düzenlemede yaşı nedeniyle çalışma imkanı olan ve olmayan emeklilerin yanı sıra bölgesel koşulların ekonomik duruma etkileri de dikkate alınacak.
Hane halkı verileri değerlendirilecek
Tüm bu çalışmaların yanı sıra kamuoyunda “Vatandaşlık Maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin (GETAD) de emeklilere sunulacak paket içerisinde yer alabileceği ve çeşitli formüllerin birlikte kullanılabileceği belirtiliyor. Bu sistemde, geçtiğimiz yaz aylarında elde edilen GETAD hane halkı verileri esas alınacak. Hangi emeklinin ne kadar vatandaşlık maaşı alacağı, bu gelir verilerine dayalı olarak belirlenecek. “Vatandaşlık Maaşı”, mevcut sistemdeki herkese “standart taban aylık” sağlanmasından hareketle hane içindeki kişi başına düşen geliri dikkate alacak.
Bütçeden sonraki aşama
Hazırlanan kapsamlı düzenlemenin bütçe görüşmelerinin ardından TBMM’ye sunularak nihai halini alması ve yasalaşarak uygulanması hedefleniyor. Yapılacak değişikliğin temel amacı, emeklilere yapılacak artışların enflasyonu aşmasını sağlamak olacaktır.